Wat geven we onze kinderen mee? Over opvoeden, conditionering en je eigen wijsheid
“Een grotere waarheid is een waarheid waarvan het tegenovergestelde nog steeds een waarheid is.”
— Thomas Mann
Misschien is een van de mooiste dingen die we een kind kunnen meegeven, wel de ruimte om zijn of haar eigen wijsheid te blijven volgen.
Maar kan dat eigenlijk?
Vanaf het moment dat een kind geboren wordt, wordt het gevormd door de wereld om zich heen. Door ouders, verzorgers, school, vriendjes, cultuur en de omgeving waarin het opgroeit.
Een kind leert wat liefde is.
Wat goed en fout is.
Wat hoort en wat niet hoort.
Wat veilig is.
Wat er van hem of haar verwacht wordt.
Dat gebeurt soms heel bewust.
Maar vaak ook helemaal niet.
Wat geef jij je kind mee?
Als ouder wil je je kind natuurlijk waarden en normen meegeven. Je wilt je kind leren om rekening te houden met anderen, grenzen te respecteren, verantwoordelijkheid te nemen en voor zichzelf op te komen.
Maar ondertussen geef je ook iets anders mee.
Je eigen ervaringen.
Je overtuigingen.
Je angsten.
Je verwachtingen.
De manier waarop jij naar de wereld kijkt.
Soms zelfs dingen waarvan je helemaal niet wist dat je ze had.
Misschien heb je ooit geleerd dat je vooral flink moet zijn. Dat huilen niet helpt. Dat je hard moet werken om iets te bereiken. Dat je rekening moet houden met wat anderen van je vinden.
En misschien geef je dat, zonder dat je het bedoelt, door aan je kind.
Niet omdat je het verkeerd doet.
Maar omdat we allemaal gevormd zijn door wat we zelf hebben meegemaakt.
Wat is van mij?
Daarom kan het zo waardevol zijn om jezelf als ouder af en toe een andere vraag te stellen.
Niet alleen:
Hoe krijg ik mijn kind zover dat het dit gedrag verandert?
Maar ook:
Waarom vind ik dit gedrag eigenlijk zo moeilijk?
Wat raakt mij?
Welke overtuiging zit daaronder?
En waar komt die overtuiging vandaan?
Is dit iets wat werkelijk bij mij past?
Of draag ik iets mee wat ooit belangrijk was, maar wat ik nu misschien anders zou willen bekijken?
Dat vraagt om eerlijk naar jezelf kijken. Zonder jezelf te veroordelen.
Dicht bij jezelf blijven én open blijven
Ik geloof niet dat bewust ouderschap betekent dat je alles goed moet doen. Of dat je je kind vrij moet houden van iedere vorm van beïnvloeding. Dat is onmogelijk.
We vormen onze kinderen nu eenmaal. Door wat we zeggen, maar misschien nog wel meer door wat we voorleven.
De vraag is daarom misschien niet:
“Hoe voorkom ik dat mijn kind door mij wordt beïnvloed?”
Maar:
“Ben ik mij bewust van wat ik meegeef?”
Welke normen en waarden zijn voor mij belangrijk?
Welke overtuigingen heb ik over opvoeding?
Welke ideeën heb ik over hoe een kind zich zou moeten gedragen?
En kan ik open blijven staan voor het idee dat het ook anders kan?
Is er ruimte om niet te hoeven kiezen welke waarheid de juiste is?
Niet om alles los te laten.
Maar om bewust te kunnen kiezen, wat bij jou past, en bij je kind.
Soms leert je kind jou iets
En misschien is dat wel een van de mooiste kanten van ouderschap. Dat je kind niet alleen degene is die iets van jou leert.
Soms houdt je kind je een spiegel voor.
Een reactie van je kind kan iets in jou aanraken wat al veel langer bestaat. Een behoefte van je kind kan je laten zien wat jij zelf vroeger misschien niet hebt durven voelen. En gedrag dat je moeilijk vindt, kan je uitnodigen om opnieuw te kijken naar iets waarvan je dacht dat je het allang begreep.
Dat betekent niet dat je alles bij jezelf moet zoeken. En ook niet dat ieder gedrag van een kind een verborgen boodschap voor de ouder heeft.
Maar soms kan het waardevol zijn om even stil te staan en jezelf af te vragen:
Wat gebeurt hier eigenlijk?
Wat voel ik?
Wat raakt mij?
Wat is van mijn kind?
En wat is van mij?
Je eigen wijsheid blijven volgen
Uiteindelijk hoop ik dat kinderen niet alleen leren wat de wereld van hen vraagt.
Maar ook leren luisteren naar zichzelf.
Naar hun lichaam.
Naar hun gevoelens.
Naar hun grenzen.
Naar hun nieuwsgierigheid.
Naar dat stille weten vanbinnen.
Niet om zich af te sluiten voor de wereld.
Juist om dicht bij zichzelf te blijven, en hun eigen waarheid te volgen en tegelijkertijd open te staan voor andere perspectieven.
Misschien is dat wel een vorm van wijsheid:
niet alles wat je denkt voor waar aannemen, maar durven onderzoeken.
Voelen.
Kijken.
Luisteren.
En jezelf afvragen:
Is dit van mij?
Past dit bij mij?
Is dit waar voor mij?
Wil ik dit meenemen op mijn eigen weg?
En misschien is het onze taak als ouders niet om onze kinderen precies te vertellen wie ze moeten worden.
Maar om ze zo goed mogelijk te begeleiden terwijl ze ontdekken wie ze zelf zijn.
Een plek om te ontdekken
Dat is ook waar ik ouders en kinderen in wil begeleiden.
Niet door te vertellen hoe het moet.
Maar door samen te kijken.
Naar wat er gebeurt.
Naar wat er geraakt wordt.
Naar patronen.
Naar overtuigingen.
Naar gevoelens en behoeften.
Zonder oordeel, maar met nieuwsgierigheid.
Of dat nu gebeurt binnen gezinscoaching, kindercoaching of kinderyoga: ik wil een plek bieden waar je even los mag komen van wat “zou moeten” en opnieuw kunt ontdekken wat er werkelijk bij jou past.
Dicht bij jezelf blijven.
En toch open blijven voor alles wat je nog niet weet.
Liefdevolle groet,
Marijn
Wil je bewuster kijken naar wat jij meeneemt in het ouderschap?
→ Lees meer over gezincoaching
