Hoe gedachten je gevoelens en gedrag beïnvloeden
Verandering begint bij jezelf
"Verander hoe je je voelt door de manier waarop je denkt te veranderen."
– Greenberger & Padesky
We zijn geneigd te denken dat gebeurtenissen bepalen hoe we ons voelen. Dat het gedrag van ons kind, een conflict met je partner of een opmerking van iemand anders rechtstreeks zorgt voor boosheid, verdriet of onzekerheid.
Maar zo eenvoudig is het meestal niet.
Tussen wat er gebeurt en hoe we ons voelen zit een belangrijke schakel: onze gedachten. De betekenis die wij geven aan een situatie bepaalt voor een groot deel welke emoties we ervaren en hoe we vervolgens reageren.
De bril waardoor je kijkt
Iedereen kijkt naar de wereld door een eigen bril. Die bril wordt gevormd door je geschiedenis, ervaringen, opvoeding, overtuigingen en wat we onderweg hebben geleerd over onszelf en het leven.
Sommige overtuigingen zijn helpend. Ze geven richting, vertrouwen en houvast.
Andere overtuigingen kunnen ons juist beperken.
Misschien herken je gedachten als:
Ik moet alles onder controle hebben.
Ik doe het nooit goed genoeg.
Mijn kind moet luisteren, anders faal ik als ouder.
Ik mag geen fouten maken.
Ik ben verantwoordelijk voor hoe anderen zich voelen.
Vaak zijn deze overtuigingen zo vertrouwd geworden dat we ze niet meer zien als gedachten. Ze voelen als feiten. Als waarheid. De comfortzone.
Vanuit die waarheid bekijken we situaties, geven we betekenis aan wat er gebeurt en bepalen we hoe we reageren.
Waarom hetzelfde gedrag verschillende reacties oproept
Stel dat je kind niet luistert wanneer je iets vraagt.
De ene ouder denkt: Mijn kind heeft moeite met grenzen en heeft mijn begeleiding nodig om dat te leren. Of mijn kind hoorde werkelijk niet wat ik zei, en ik zal eerst echt contact maken.
De andere ouder denkt: Mijn kind heeft geen respect voor mij.
De situatie is hetzelfde. Toch zal de emotionele reactie totaal anders zijn.
Niet de gebeurtenis zelf bepaalt hoe we ons voelen, maar de betekenis die we eraan geven.
Dat betekent niet dat gevoelens onbelangrijk zijn. Integendeel.
Gevoelens vertellen ons iets, ze geven richting. Ze wijzen ons vaak op een behoefte, een verlangen of een overtuiging die geraakt wordt.
De vier basisgevoelens
Hoewel emoties zich op veel verschillende manieren kunnen uiten, zijn ze vaak terug te brengen naar vier basisgevoelens:
Blij
nieuwsgierig
ontspannen
tevreden
Verdrietig
gekwetst
teleurgesteld
eenzaam
Boos
gefrustreerd
verontwaardigd
trots
Bang
onzeker
nerveus
schuldig
gespannen
Wanneer we leren herkennen wat we voelen, ontstaat er meer begrip voor onszelf. En wanneer we begrijpen welke gedachten onder die gevoelens liggen, ontstaat er ruimte voor verandering.
Bewustwording is het begin
Inzicht is waardevol. Maar inzicht alleen verandert nog niets.
Je kunt precies begrijpen waarom je reageert zoals je reageert. Je kunt je patronen herkennen en je overtuigingen benoemen.
Toch blijf je vaak hetzelfde doen.
Werkelijke verandering ontstaat pas wanneer je bewust gaat oefenen met nieuwe keuzes.
Wanneer je leert om anders te kijken.
Anders te denken.
Anders te handelen.
Dat vraagt moed.
Want oude overtuigingen voelen vaak vertrouwd en veilig, het is wat je kent. Zelfs wanneer ze ons beperken. Ze vormen onze comfortzone.
Nieuwe gedachten en nieuw gedrag kunnen daarom onwennig voelen. Soms zelfs alsof je iets kwijtraakt.
Veranderen gaat met vallen en opstaan
Veel mensen verwachten dat persoonlijke groei een rechte lijn is.
Maar leren werkt meestal anders.
Je begrijpt iets.
Je probeert iets nieuws.
Je valt terug in een oud patroon.
Je merkt het op.
Je probeert opnieuw.
Juist dat moment van herkenning is ontzettend waardevol.
Niet omdat je hebt gefaald, maar omdat je bewust bent geworden.
Elke keer dat je een oud patroon herkent, ontstaat er een nieuwe keuze.
Dat is waar groei plaatsvindt.
Wat dit betekent voor ouderschap
Als ouder willen we vaak het gedrag van ons kind veranderen. We zoeken naar oplossingen, tips en manieren om situaties anders te laten verlopen.
Maar kinderen raken vaak precies die plekken in ons die nog aandacht vragen. Ze spiegelen onze overtuigingen, verwachtingen, angsten en onzekerheden.
Dat maakt opvoeden niet alleen een proces van het begeleiden van je kind, maar ook een uitnodiging om jezelf beter te leren kennen en ‘problemen’ aan te kijken.
Wanneer jij bewust wordt van je gedachten, gevoelens en patronen, verander jij niet alleen, maar ook de relatie met je kind verandert mee.
Verandering begint altijd bij jezelf
Je kunt het verleden niet ongedaan maken.
Je kunt anderen niet veranderen.
Je kunt niet voorkomen dat er moeilijke situaties ontstaan.
Wat je wel kunt doen, is bewust worden van hoe jij naar die situaties kijkt.
Daar begint de vrijheid.
Niet in het controleren van de buitenwereld, maar in het ontwikkelen van bewustzijn over je binnenwereld.
Kan je hier hulp bij gebruiken? Maak gerust een afspraak voor een gratis kennismakingsgesprek. Ik ontmoet je graag.
Liefdevolle groet,
Marijn
