Wat vertelt het gedrag van je kind?

Een peuter die uit het niets huilend op de grond ligt.
Een kind dat na school ontploft in een driftbui.
Een kleuter die alles spannend vindt wat nieuw is.

Voor veel ouders zijn dit herkenbare momenten. En juist op die momenten kijken we gemakkelijk naar wat er aan de buitenkant gebeurt: Waarom doet mijn kind dit? Hoe krijg ik dit gedrag weer rustig?

Maar gedrag ontstaat niet zomaar. Er kunnen verschillende dingen meespelen: ontwikkeling, temperament, spanning, prikkels, een behoefte, een grens of iets wat een kind nog niet onder woorden kan brengen.

Daarom vind ik het interessant om niet alleen naar het gedrag zelf te kijken, maar ook naar wat eronder of eromheen speelt.

Emoties die door het hele lichaam stromen

Voor jonge kinderen zijn emoties nog niet altijd gemakkelijk onder woorden te brengen. Ze worden vaak eerst lichamelijk ervaren.

Een kind kan spanning voelen zonder te weten waar die vandaan komt. Een drukke schooldag kan zich thuis uiten in boosheid. Een nieuwe situatie kan spannend zijn, terwijl een kind nog niet kan vertellen wat het precies spannend vindt.

Het brein is volop in ontwikkeling. Het vermogen om emoties te reguleren, overzicht te houden en spanning te verwerken groeit stap voor stap. Daarom kunnen emoties bij kinderen soms groot en intens naar buiten komen.

Dat betekent niet dat ieder gedrag één duidelijke oorzaak of betekenis heeft. Wel kan het gedrag ons uitnodigen om verder te kijken.

Wat kunnen boosheid, angst en tranen ons vertellen?

Een driftbui hoeft bijvoorbeeld niet te betekenen dat een kind lastig is. Misschien is de spanning op dat moment te groot geworden. Misschien was er een grens bereikt. Of misschien was het simpelweg te veel na een lange dag.

Angst hoeft ook niet overdreven te zijn. Voor een kind kan een situatie echt spannend voelen, ook wanneer jij die situatie anders inschat.

En een kind dat ontroostbaar huilt, heeft niet altijd een oplossing nodig. Soms is nabijheid genoeg. Een rustige volwassene die helpt om weer te landen.

De vraag verschuift dan van:

“Hoe krijg ik dit gedrag weg?”

naar:

“Wat gebeurt hier eigenlijk?”

Gedrag is een vorm van communicatie

Jonge kinderen kunnen nog niet altijd vertellen wat er in hen omgaat. Gedrag kan daarom iets zichtbaar maken wat nog geen woorden heeft.

Dat betekent niet dat we ieder gedrag moeten interpreteren of er meteen een diepere betekenis aan moeten geven.

Het betekent vooral dat we nieuwsgierig mogen blijven.

Wat gebeurde er vooraf?
Hoe voelt mijn kind zich?
Wat vraagt deze situatie van mijn kind?
Wat gebeurt er in mij als mijn kind zo reageert?

Want opvoeden raakt niet alleen aan wat er bij je kind gebeurt. Het kan ook iets in jou aanraken.

Misschien raakt de boosheid van je kind aan jouw eigen behoefte aan controle. Misschien roept het huilen machteloosheid op. Of merk je dat je bepaalde eigenschappen van je kind lastig vindt omdat je ze bij jezelf herkent.

Je kind is daarmee niet simpelweg een spiegel van jou. Maar de relatie tussen jullie kan je wel iets laten zien over jezelf.

En juist daar kan bewustwording ontstaan.

Kijken naar het kind als geheel

Als orthopedagoog kijk ik niet alleen naar wat een kind doet, maar ook naar de context waarin gedrag ontstaat.

Naar ontwikkeling en temperament.
Naar de omgeving en de relaties om het kind heen.
Naar wat een kind nodig heeft om zich veilig en verbonden te voelen.

Daarnaast gebruik ik in mijn werk ook astrologie en andere vormen van holistische coaching. Niet om een kind vast te leggen in een bepaald type of om gedrag vanuit één verklaring te verklaren, maar als aanvullende manieren om met nieuwsgierigheid te kijken naar kwaliteiten, patronen en thema's.

Voor mij gaat het steeds om hetzelfde uitgangspunt:

Wie is dit kind, wat gebeurt er hier en wat heeft dit kind nu nodig?

Wanneer je op die manier leert kijken, hoeft gedrag niet meteen opgelost te worden. Er ontstaat eerst ruimte om het beter te begrijpen.

Ruimte voor rust.
Ruimte voor verbinding.
Ruimte om opnieuw te kijken.

Voorbij het gedrag

Misschien is dat wel de belangrijkste beweging in bewust ouderschap:

Niet meteen willen veranderen wat je ziet, maar eerst proberen te begrijpen wat er gebeurt.

Niet alleen kijken naar het gedrag van je kind, maar ook naar de relatie, de context en wat het gedrag in jou oproept.

Want achter gedrag kan van alles schuilgaan. En soms ontdek je pas wat er speelt wanneer je de tijd neemt om werkelijk te kijken.

Liefdevolle groet,

Marijn


Wil je samen kijken naar wat er achter het gedrag van je kind kan spelen?

In mijn coaching kijken we niet alleen naar het gedrag, maar naar wat er speelt bij je kind en binnen de relatie en omgeving.

Wil je samen kijken naar wat er binnen jullie gezin speelt? Lees dan meer over [gezinscoaching].

Wil je begeleiding voor je kind? Bekijk dan de pagina [kindercoaching].