Complimenten zonder oordeel: zo laat je je kind weten dat het gezien wordt

Als ouder willen we onze kinderen het allerbeste geven. Complimenten zijn een manier om hen te laten weten dat we hen waarderen en trots op ze zijn. Maar vaak geven we complimenten die onbedoeld een oordeel bevatten. We zeggen dingen als “Goed zo!” zonder ons bewust te zijn van wat deze woorden kunnen betekenen voor ons kind.

Een compliment hoeft niet verkeerd te zijn. Het kan juist fijn zijn om waardering uit te spreken. Maar soms kan het waardevol zijn om verder te kijken dan alleen “goed”, “mooi” of “lief”. Door meer te benoemen wat je werkelijk ziet, geef je je kind ruimte om zelf te ontdekken wat het ergens van vindt.

Een compliment?

Het is makkelijk om je kind te complimenteren bij elke prestatie. Natuurlijk is het fijn om je kind te laten weten dat je trots op hem of haar bent. Maar vaak geven we complimenten die een impliciet oordeel bevatten.

Denk maar eens aan de vele keren dat je zegt: “Wat ben je een lieve jongen” of “Goed zo, dat heb je mooi gedaan!”

Wat betekent “lief” precies? En wat is de definitie van “goed”?

Wanneer een compliment vooral draait om een prestatie of gedrag, kan je kind gaan letten op jouw goedkeuring. Het kan zich afvragen: doe ik het goed? Vindt mama of papa dit goed? En wat gebeurt er als ik het niet goed doe?

Dat betekent niet dat je een kind geen complimenten mag geven. Het gaat er vooral om dat waardering niet alleen gekoppeld wordt aan wat een kind doet of bereikt. Je kind mag ervaren dat het gezien en gewaardeerd wordt, ook als iets niet lukt of anders gaat dan verwacht.

Complimenten over het proces, niet alleen over de prestatie

Hoe geef je dan complimenten die echt bijdragen aan het zelfvertrouwen van je kind?

De sleutel zit vaak in de aandacht voor het proces. In plaats van je kind alleen te complimenteren met een “Goed zo!”, kun je bijvoorbeeld zeggen: “Ik zie dat je je best hebt gedaan.”

Of, in plaats van te zeggen: “Wat een mooie tekening”, kun je zeggen: “Ik zie dat je veel verschillende kleuren hebt gebruikt in je tekening.”

Je kunt ook vragen stellen:

“Hoe vond je het om dit te maken?”

“Wat vind je zelf het mooiste?”

“Waar ben je trots op?”

Zo help je je kind om niet alleen af te gaan op jouw beoordeling, maar ook zelf te ontdekken wat het ergens van vindt en wat het heeft geleerd.

Bovendien kan het helpen om complimenten te geven vanuit een ik-boodschap. “Ik vind het mooi om te zien hoe je hiermee bezig bent” vertelt iets over jouw ervaring, zonder dat er een oordeel hoeft te zitten over wat je kind heeft gedaan.

Kinderen kunnen zich hierdoor gezien voelen voor hun keuzes, inspanning en eigen manier van doen. Het gaat niet alleen om het resultaat, maar ook om het proces en de weg die ze hebben afgelegd.

Erkenning: de sleutel tot vertrouwen en groei

Maar misschien is de allerbelangrijkste boodschap die je aan je kind kunt geven wel erkenning.

Het gaat niet alleen om het geven van een compliment voor iets specifieks dat ze hebben gedaan. Het gaat ook om werkelijk zien wie je kind is.

Wanneer je je kind met liefde, respect en vertrouwen benadert, voelt je kind zich gezien en gewaardeerd. Erkenning kan bijdragen aan zelfvertrouwen en aan het gevoel dat je er mag zijn, ook wanneer iets niet lukt.

Soms is daarvoor helemaal geen compliment nodig.

Je kunt ook gewoon zeggen:

“Ik zie dat je het lastig vindt.”

“Je hebt hier lang over nagedacht.”

“Ik zie hoe geconcentreerd je bezig bent.”

Of simpelweg even naast je kind gaan zitten en oprecht aandacht hebben voor wat het doet.

Oprechte aandacht: ruimte om te groeien

In plaats van vooral te focussen op het resultaat, is het belangrijk om aandacht te geven aan het proces en de ontwikkeling van je kind.

Toon oprechte aandacht voor wat ze doen, hoe ze zich voelen en wie ze zijn.

Een kind hoeft niet steeds te horen dat het iets goed doet om te weten dat het gezien wordt. Soms is het juist waardevol om even niets te beoordelen en alleen maar aanwezig te zijn.

Je hoeft je kind niet te vormen tot een bepaalde versie van zichzelf. Je mag er zijn, kijken, luisteren en ruimte geven aan wat er in je kind al aanwezig is.

Jij kunt je kind helpen groeien door er te zijn en het te omarmen voor wie het is.

Dus de volgende keer dat je “Goed zo!” wilt zeggen, kun je jezelf ook eens afvragen:

Wat zie ik eigenlijk gebeuren?

Jij kunt je kind helpen groeien door er te zijn en hen te omarmen voor wie ze zijn. Geef complimenten zonder oordeel en help hen te begrijpen dat ze waardevol zijn, precies zoals ze zijn.