Niet alles wat je tegenhoudt, staat je in de weg
Over aanpassen, bewustwording en het vinden van je eigen weg.
Het leven is een voortdurend proces van aanpassen.
Iedere dag ontmoeten we nieuwe situaties, mensen en omstandigheden die iets van ons vragen. We maken keuzes, soms heel bewust, maar vaak ook zonder dat we erbij stilstaan.
We bewegen mee met de wereld om ons heen. Met verwachtingen, verantwoordelijkheden en de behoeften van anderen. We leren wat er van ons wordt gevraagd en ontwikkelen manieren om daarmee om te gaan.
Dat is een wezenlijk onderdeel van mens-zijn. We leven immers niet los van onze omgeving, maar ontwikkelen ons voortdurend in relatie tot alles en iedereen om ons heen.
Maar ergens in dat proces ligt ook een belangrijke vraag verscholen:
In hoeverre past de richting waarin je beweegt nog bij wie je werkelijk bent?
Tussen de buitenwereld en je binnenwereld
In ons leven bewegen we voortdurend tussen twee richtingen, als een dualiteit.
De ene beweging is naar buiten gericht. Naar de wereld die we ontmoeten, de mensen met wie we samenleven en de omstandigheden waaraan we ons aanpassen.
De andere beweging is naar binnen gericht. Naar onze eigen gevoelens, behoeften, verlangens en overtuigingen. Naar dat wat van binnenuit richting en inhoud wil geven aan ons leven.
Beide bewegingen hebben we nodig.
Zonder ons aan te passen aan de buitenwereld kunnen we moeilijk samenleven. Maar wanneer we ons uitsluitend richten op wat de omgeving van ons vraagt, kunnen we het contact met onszelf verliezen.
Misschien herken je dat wel.
Dat je lange tijd een bepaalde weg hebt gevolgd omdat die logisch leek. Omdat het zo hoorde, omdat anderen iets van je verwachtten of omdat je nu eenmaal gewend was het op die manier te doen.
Totdat er iets verandert.
Wat eerder goed voelde, begint als een te krappe schoen te voelen. Wat altijd werkte, werkt niet meer. Je merkt dat je vastloopt, terwijl je misschien niet eens precies kunt aanwijzen waarom.
Juist op zulke momenten kan het leven je uitnodigen om een andere richting te onderzoeken.
De rivier die niet verder kan
Stel je eens een rivier voor die vanuit de bergen naar het dal stroomt.
Het water beweegt mee met het landschap. Soms rustig, soms krachtig. Het volgt de weg die voor hem ligt.
Totdat het een obstakel tegenkomt.
Een dam die zo hoog is dat het water niet verder kan stromen.
De beweging naar buiten wordt onderbroken. Het water verzamelt zich achter de dam en vormt langzaam een stuwmeer. Het waterpeil stijgt, totdat er uiteindelijk weer ruimte ontstaat om verder te stromen.
De rivier vervolgt haar weg.
Maar voordat dat mogelijk was, moest het water zich eerst verzamelen, en stil staan.
Misschien werkt het in ons leven soms ook zo.
We zijn gewend om vooruit te bewegen. Om te handelen, oplossingen te zoeken en verder te gaan, en maar door en door. Maar soms ontmoeten we iets wat ons tot stilstand brengt.
Een gebeurtenis die ons raakt. Een terugkerend patroon. Een relatie waarin we steeds tegen hetzelfde aanlopen. Of een gevoel van onrust dat we maar niet kunnen verklaren.
Onze eerste neiging is vaak om het obstakel te negeren of zo snel mogelijk uit de weg te ruimen.
Maar wat als dat obstakel ons ook iets probeert te laten zien?
Wat als vastlopen een uitnodiging is?
We zijn geneigd om ongemak te beschouwen als iets wat opgelost moet worden.
Als iets niet lukt, zoeken we naar een andere aanpak. Als we vastlopen, willen we weer vooruit. Als iets pijn doet, proberen we het gevoel te veranderen of weg te stoppen.
En natuurlijk zijn er situaties waarin handelen of veranderen nodig is.
Maar niet iedere hindernis vraagt direct om een oplossing.
Soms vraagt ze eerst om aandacht.
Om stil te staan bij wat er gebeurt. Om te onderzoeken waarom een bepaalde situatie je zo raakt. Welke verwachtingen je met je meedraagt. Welke overtuigingen richting geven aan je keuzes. En of die nog wel passen bij wie je vandaag bent. Bij jouw eigen waarheid.
Misschien ontdek je dat je al lange tijd probeert te voldoen aan iets wat eigenlijk niet bij je past.
Of dat een manier van reageren, die je ooit heeft geholpen, je nu juist belemmert.
Wat ooit nodig was om je aan te passen, hoeft niet altijd te blijven bepalen hoe je verdergaat.
Dat vraagt bewustwording. En soms ook de moed om vertrouwde patronen ter discussie te stellen.
Niet om alles wat je hebt opgebouwd los te laten, maar om opnieuw te kunnen kiezen.
We ontwikkelen ons in relatie tot de wereld
Deze voortdurende wisselwerking tussen binnen en buiten begint al vroeg in ons leven.
Als kind brengen we onze eigen aanleg, biologische factoren, ons temperament en onze gevoeligheden mee. Tegelijkertijd groeien we op in een omgeving die ons vormt.
We leren hoe we contact maken. Hoe we omgaan met emoties. Wat er van ons wordt verwacht en welk gedrag wel of niet wordt gewaardeerd.
Sommige kinderen leren zich sterk aan te passen aan de behoeften van anderen. Andere kinderen laten juist duidelijk merken wanneer iets niet bij hen past.
Geen van beide staat op zichzelf.
Gedrag ontstaat altijd in wisselwerking met de omgeving.
En dat geldt niet alleen voor kinderen, maar ook voor ons als volwassenen.
Ook wij dragen ervaringen, verwachtingen en aangeleerde patronen met ons mee. Manieren van denken, voelen en reageren die zo vertrouwd zijn geworden dat we ze nauwelijks nog opmerken.
In het ouderschap kunnen die patronen ineens zichtbaar worden.
Bijvoorbeeld wanneer het gedrag van je kind iets in je raakt. Wanneer je merkt dat je steeds op dezelfde manier reageert, terwijl je het eigenlijk anders zou willen.
Juist dan kan de beweging naar binnen waardevol zijn.
Niet alleen kijken naar wat je kind doet, maar ook onderzoeken wat er in jezelf gebeurt.
Wat raakt mij hierin? Welke verwachting speelt mee? En wat heeft deze situatie werkelijk nodig?
Soms vraagt verandering iets van het kind. Soms van de ouder. Soms van de omgeving. Vaak is het een samenspel.
Je eigen weg vinden
We kunnen niet voorkomen dat het leven ons voor uitdagingen stelt. Dat omstandigheden veranderen, dat we obstakels ontmoeten of dat we soms de richting even kwijtraken.
Maar we kunnen wel leren om anders naar die momenten te kijken.
Niet uitsluitend als iets wat ons tegenhoudt, maar soms ook als een mogelijkheid om onszelf beter te leren kennen. Een kans. Een uitnodiging.
Om opnieuw te voelen waar we staan.
Om onderscheid te maken tussen wat de buitenwereld van ons vraagt en wat van binnenuit werkelijk bij ons past.
Daarbij gaat het niet om een leven waarin we ons nooit meer aanpassen. Juist de afwisseling tussen meebewegen met de wereld en trouw blijven aan onszelf maakt ontwikkeling mogelijk.
Zoals de rivier niet losstaat van het landschap waar ze doorheen stroomt, zo ontwikkelen ook wij ons niet los van onze omgeving.
We worden erdoor beïnvloed, maar kunnen tegelijkertijd steeds opnieuw onderzoeken welke richting we willen volgen.
En misschien is dat wel een van de belangrijkste vormen van vrijheid: niet dat we alles wat ons overkomt kunnen bepalen, maar dat we steeds bewuster leren omgaan met de keuzes die voor ons liggen.
Van inzicht naar verbinding
Soms stroomt het leven moeiteloos. Soms komen we iets tegen waardoor we niet verder kunnen zoals we gewend waren.
Misschien hoeft dat niet altijd te betekenen dat we harder moeten proberen.
Misschien mogen we juist even stilstaan om te ontdekken wat er gezien wil worden.
Want wanneer we begrijpen wat ons werkelijk vreugde geeft, ontstaat er ruimte om andere keuzes te maken. Keuzes die niet alleen voortkomen uit wat er van ons wordt verwacht, maar ook uit wie we werkelijk zijn.
Niet alles wat je tegenhoudt, staat je in de weg. Soms wijst het je juist een nieuwe richting.
En misschien begint die richting niet buiten jezelf, maar vanbinnen.
Van inzicht naar verbinding. Van verbinding naar vertrouwen.
Samen verder kijken
Loop je steeds tegen dezelfde patronen aan, in jezelf of in het contact met je kind? Soms helpt het wanneer iemand met een andere blik meekijkt.
Als holistisch orthopedagoog begeleid ik ouders en kinderen bij het onderzoeken van wat er onder gedrag en terugkerende patronen ligt. Niet om direct iets te veranderen, maar om eerst te begrijpen wat er werkelijk speelt.
Vanuit dat inzicht kan ruimte ontstaan voor beweging, verbinding en vertrouwen.
Wil je samen onderzoeken wat er speelt? Je bent welkom in mijn praktijk in Heerenveen of online.
